Günenç Dijital Ekibi · · Güncellendi:
Yapay zekâ sayesinde bugün birkaç saat içerisinde modern ve profesyonel görünen bir web sitesi hazırlamak mümkün.
Bir işletme sahibi olarak şirketinizi, hizmetlerinizi ve istediğiniz tasarımı yapay zekâya anlatabilir, kısa sürede kullanılabilir bir web sitesi ortaya çıkarabilirsiniz.
Ancak burada önemli bir soru var:
Web siteniz sadece güzel mi görünüyor, yoksa gerçekten herkes tarafından kullanılabiliyor mu?
Çünkü bir web sitesini bilgisayarınızda fareyle rahatça kullanabilmeniz, aynı sitenin bütün ziyaretçiler için erişilebilir olduğu anlamına gelmez.
Bazı ziyaretçiler web sitelerini klavye ile kullanabilir. Bazıları ekran okuyucu kullanabilir. Bazıları yazıları büyütmek zorunda olabilir. Bazı kullanıcılar renkleri farklı algılayabilir veya mobil cihazlarda küçük butonları kullanmakta zorlanabilir.
Bu nedenle iyi bir web sitesi yalnızca görsel olarak başarılı olan değil; farklı kullanıcıların anlayabildiği, gezebildiği ve işlem yapabildiği web sitesidir.
Web erişilebilirliği, bir web sitesinin farklı kullanıcılar tarafından mümkün olduğunca rahat kullanılabilmesini ifade eder.
Örneğin bir ziyaretçi:
Erişilebilir bir web sitesi, bu farklı kullanım ihtiyaçlarını mümkün olduğunca dikkate alır.
Buradaki amaç yalnızca belirli bir kullanıcı grubuna hizmet etmek değildir.
Amaç, daha fazla insanın web sitesini daha rahat kullanabilmesini sağlamaktır.
Yapay zekâ web sitesi geliştirme sürecini önemli ölçüde hızlandırıyor.
Ancak yapay zekânın hazırladığı bir web sitesinin otomatik olarak erişilebilir olduğunu düşünmek doğru değildir.
Aslında web erişilebilirliği yalnızca yapay zekâ ile hazırlanan sitelerin problemi de değildir.
WebAIM'in 2026 yılında en popüler 1 milyon web sitesinin ana sayfaları üzerinde gerçekleştirdiği araştırmada, sayfaların yüzde 95,9'unda otomatik olarak tespit edilebilen WCAG hataları bulundu. Araştırmada ana sayfa başına ortalama 56,1 hata tespit edildi. WebAIM
Türkçe olarak tanımlanan sayfalarda ise ortalama hata sayısı 66,2 olarak ölçüldü. Bu değer araştırmanın genel ortalamasından yaklaşık yüzde 18 daha yüksek. WebAIM
Bu sonuç, bütün web sitelerinin erişilemez olduğu anlamına gelmez.
Ancak önemli bir gerçeği gösterir:
Bir web sitesinin erişilebilir olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Bu durum yapay zekâ ile oluşturulan web siteleri için de geçerlidir.
İletişim ve teklif formları işletmeler için oldukça önemlidir.
Bir ziyaretçinin formu doldururken hangi bilgiyi girmesi gerektiğini kolayca anlayabilmesi gerekir.
Örneğin:
gibi alanların açık şekilde belirtilmesi kullanıcı deneyimini kolaylaştırır.
Özellikle teklif alma, iletişim ve başvuru formlarında anlaşılmayan bir alan, potansiyel müşterinin formu yarıda bırakmasına neden olabilir.
Bir web sitesini yalnızca fare ile kullanabilmek yeterli değildir.
Menüler, bağlantılar, butonlar ve formlar klavye ile de kullanılabilmelidir.
Bu özellikle klavye kullanan veya yardımcı teknolojilerden yararlanan ziyaretçiler açısından önemlidir.
İşletmeler açısından bakıldığında ise konu oldukça basittir:
Müşteriniz web sitenizde istediği yere ulaşabiliyor mu?
Web sitesinde gezinirken kullanıcı hangi bölümde olduğunu anlayabilmelidir.
Özellikle klavye ile gezinen kullanıcıların seçili alanı görebilmesi önemlidir.
Kullanıcı:
kolayca anlayabilmelidir.
WCAG 2.2, klavye odağının sayfadaki diğer içerikler tarafından tamamen gizlenmemesi gerektiğini belirtiyor. Bu konu özellikle sabit menü, bildirim ve popup kullanılan modern web sitelerinde önem taşıyor. W3C
Modern web sitelerinde ekranın üstünde sabit duran menüler, çerez bildirimleri, kampanya pencereleri ve canlı destek alanları sıkça kullanılıyor.
Ancak bu alanlar yanlış tasarlandığında kullanıcının görmek istediği içeriğin üzerine çıkabiliyor.
Özellikle klavye ile siteyi kullanan bir kişi için seçili alanın sabit bir menünün arkasında kalması ciddi bir kullanım problemi oluşturabilir.
Bu nedenle modern tasarım kadar kullanılabilir tasarım da önemlidir.
Bir web sitesinin marka renkleriyle hazırlanması önemlidir. Ancak renk seçimi okunabilirliğin önüne geçmemelidir.
Örneğin açık gri bir yazının beyaz arka plan üzerinde kullanılması görsel olarak şık görünebilir.
Ancak bazı kullanıcılar için bu yazıyı okumak oldukça zor olabilir.
Özellikle:
dikkatli değerlendirilmelidir.
Modern görünüm ile okunabilirlik arasında doğru denge kurulmalıdır.
Web sitelerinde kullanılan görseller yalnızca dekorasyon amacı taşımaz.
Bir ürün, hizmet, üretim tesisi, ekip veya çalışma sürecini gösteren görsel ziyaretçiye önemli bilgiler verebilir.
Bu nedenle anlam taşıyan görsellerin içeriğinin, görseli doğrudan göremeyen kullanıcılar açısından da mümkün olduğunca anlaşılabilir olması gerekir.
Buradaki amaç her görsele gereksiz açıklamalar eklemek değildir.
Önemli olan, bilgi taşıyan görsellerin anlamının kaybolmamasıdır.
Web sitelerinin büyük bölümü artık mobil cihazlardan ziyaret ediliyor.
Bu nedenle masaüstünde rahat kullanılan bir web sitesinin telefonda da rahat kullanılabilmesi gerekiyor.
Birbirine çok yakın veya çok küçük butonlar:
neden olabilir.
WCAG 2.2, pointer ile kullanılan etkileşimli hedefler için genel olarak en az 24 × 24 CSS piksel boyutunu veya belirli durumlarda yeterli boşluk bırakılmasını öngörüyor. W3C
Pratikte ise önemli mobil butonların daha rahat dokunulabilecek büyüklükte tasarlanması kullanıcı deneyimini daha da iyileştirebilir.
Web sitelerinde artık birçok farklı popup ve bildirim kullanılıyor:
Bu alanlar doğru tasarlanmadığında kullanıcı:
“Buradan nasıl çıkacağım?”
sorusunun cevabını bulamayabilir.
Özellikle mobil cihazlarda ve klavye ile gezinirken açılan pencerelerin kolayca kontrol edilebilmesi gerekir.
Erişilebilirlik konusu çoğu zaman yalnızca engelli kullanıcılarla ilişkilendiriliyor.
Oysa iyi bir erişilebilirlik yaklaşımı çok daha geniş bir kullanıcı kitlesine fayda sağlayabilir.
Örneğin:
daha rahat bir web deneyimi yaşayabilir.
Hatta günlük hayatta hepimizin karşılaşabileceği durumlar bile buna örnek olabilir.
Güneş altında telefon ekranını okumakta zorlanmak veya hareket halindeyken küçük bir butona basamamak birer kullanıcı deneyimi problemidir.
Bu nedenle erişilebilirlik aslında:
Daha fazla insanın web sitenizi daha rahat kullanabilmesi anlamına gelir.
Erişilebilirlik ile SEO aynı şey değildir.
Ancak iyi bir web sitesinde bu alanların birçok ortak noktası bulunur.
Örneğin:
hem kullanıcılar hem de arama motorları için faydalı olabilir.
Google, yapay zekâ destekli arama sonuçlarında da mevcut SEO temellerinin önemini koruduğunu belirtiyor. Google'ın güncel rehberinde taranabilir içerik, kaliteli ve özgün bilgi, iyi sayfa deneyimi ve mümkün olduğunda semantik HTML kullanımı öneriliyor. Google for Developers
Ancak önemli bir ayrım var:
Erişilebilir bir web sitesi otomatik olarak Google'da üst sıralarda çıkmaz.
Aynı şekilde yalnızca yapılandırılmış içerik oluşturmak da AI arama sonuçlarında görünmeyi garanti etmez.
Doğru yaklaşım:
Kullanıcı için kaliteli içerik + teknik olarak sağlıklı web sitesi + iyi SEO + anlaşılır içerik yapısı
oluşturmaktır.
Bu yaklaşım SEO, AEO ve GEO çalışmalarının da temelini oluşturur.
Yapay zekâ kullanmak yanlış değildir.
Tam tersine, doğru kullanıldığında web geliştirme sürecini önemli ölçüde hızlandırabilir.
Yapay zekâ:
Ancak yapay zekânın hazırladığı sonucu kontrolsüz şekilde yayına almak doğru değildir.
Bir web sitesi yayına alınmadan önce:
Tasarım → Mobil kullanım → Kullanıcı deneyimi → Erişilebilirlik → SEO → Performans
açısından kontrol edilmelidir.
Yapay zekâ bu sürecin bir parçası olabilir.
Ancak son kontrol gerçek kullanıcı deneyimine göre yapılmalıdır.
Bir işletme sahibi olarak teknik detayları bilmenize gerek yok.
Web sitenizi yayına almadan önce şu soruları sormanız bile önemli sorunları ortaya çıkarabilir.
Fareyi kullanmadan menülere, bağlantılara ve formlara ulaşabiliyor musunuz?
Site içerisinde gezinirken seçili alan kolayca görülebiliyor mu?
Bilgisayarda ve telefonda metinler yeterince belirgin mi?
Yanlışlıkla başka bir butona basıyor musunuz?
Ziyaretçi hangi alana hangi bilgiyi girmesi gerektiğini kolayca anlayabiliyor mu?
Form yanlış doldurulduğunda kullanıcıya neyi düzeltmesi gerektiği söyleniyor mu?
Önemli görsellerin ne anlattığı açık mı?
Yazıları büyüttüğünüzde içerikler birbirinin üzerine geliyor mu?
Çerez bildirimi, popup veya canlı destek kullanıcıyı engelliyor mu?
Bilgisayarda güzel görünen siteyi mutlaka gerçek bir telefonla da deneyin.
Erişilebilirlik artık bazı işletmeler için yalnızca kullanıcı deneyimi konusu değil, aynı zamanda mevzuat açısından da dikkate alınması gereken bir konu.
Avrupa Erişilebilirlik Yasası olarak bilinen European Accessibility Act, 28 Haziran 2025 itibarıyla kapsamındaki belirli ürün ve hizmetler için erişilebilirlik gerekliliklerini uygulamaya aldı.
Kapsam içerisinde belirli e-ticaret hizmetleri, tüketici bankacılığı ve elektronik kitap gibi alanlar bulunuyor.
Ancak bu düzenlemenin bütün web sitelerini otomatik olarak kapsadığını söylemek doğru değildir.
Ayrıca kapsam dahilindeki hizmetleri sunan mikro işletmeler için belirli bir muafiyet bulunuyor.
Bu nedenle Avrupa'ya satış yapan işletmelerin kendi faaliyet alanlarını ayrıca değerlendirmesi önemlidir.
Özellikle:
işletmeler için erişilebilirlik konusu daha fazla önem kazanıyor.
Burada yalnızca:
“Web sitemiz erişilebilir.”
demek yerine, hangi gerekliliklerin işletme için geçerli olduğunu değerlendirmek daha doğru yaklaşımdır.
Denizli başta tekstil ve üretim olmak üzere ihracat yapan güçlü bir iş dünyasına sahip.
Bu işletmelerin önemli bir bölümü Almanya, Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerindeki müşterilere web siteleri üzerinden ulaşıyor.
Bu nedenle kurumsal web sitesi artık yalnızca:
“Firmamız internette görünsün.”
amacıyla hazırlanan dijital bir kartvizit değil.
Web sitesi aynı zamanda:
bir dijital müşteri kanalıdır.
Bir müşterinin web sitenizi kullanamaması bu nedenle yalnızca teknik bir problem değildir.
Potansiyel bir ticari kayıp da olabilir.
GÜNENÇ DİJİTAL olarak web sitesi geliştirirken yalnızca tasarımın güzel görünmesine odaklanmıyoruz.
Bir web projesinde;
birlikte değerlendirilmelidir.
Yapay zekâ bu süreçte önemli bir yardımcı olabilir.
Ancak AI ile hazırlanmış bir web sitesinin de insan gözüyle değerlendirilmesi ve gerçek kullanım senaryolarıyla test edilmesi gerekir.
Çünkü yapay zekâ bir web sitesi oluşturabilir.
Ancak o web sitesinin müşterileriniz tarafından gerçekten rahat kullanılıp kullanılamadığını test etmek gerekir.
Yapay zekâ ile web sitesi oluşturmak artık çok daha kolay.
Bu işletmeler için önemli bir avantajdır.
Ancak hızlı üretim, kontrol ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
İyi bir web sitesi:
Bu nedenle yapay zekâ ile hazırlanmış bir web sitesini yayına almadan önce yalnızca:
“Güzel olmuş mu?”
diye bakmak yerine:
“Müşterilerimiz bu siteyi gerçekten rahat kullanabilir mi?”
diye sormak gerekir.
GÜNENÇ DİJİTAL olarak Denizli'den Türkiye geneline işletmelere web tasarım, web uygulamaları, özel yazılım ve dijital dönüşüm çözümleri sunuyoruz.
Mevcut web sitenizin veya yapay zekâ ile hazırladığınız yeni web sitenizin kullanılabilirlik, erişilebilirlik, mobil uyumluluk ve SEO altyapısını değerlendirmek istiyorsanız, mevcut durumu inceleyerek hangi konuların öncelikli olduğunu birlikte belirleyebiliriz.
Çünkü iyi bir web sitesi yalnızca güzel görünen değil, müşterinin rahatça kullanabildiği web sitesidir.
AI ile hazırlanan web siteleri erişilebilir olabilir ancak yapay zekâ kullanılması tek başına erişilebilirlik garantisi vermez. Web sitesinin mobil kullanım, klavye erişimi, okunabilirlik, form kullanımı ve WCAG kriterleri açısından kontrol edilmesi gerekir.
Web erişilebilirliği, web sitelerinin farklı kullanıcılar tarafından mümkün olduğunca rahat anlaşılmasını, gezinilmesini ve kullanılmasını sağlayan yaklaşımı ifade eder.
WCAG, web içeriklerinin erişilebilirliğini değerlendirmek için kullanılan uluslararası Web Content Accessibility Guidelines standartlarıdır. Güncel WCAG sürümü 2.2'dir.
Erişilebilirlik doğrudan bir sıralama garantisi sağlamaz. Ancak anlaşılır içerik, iyi kullanıcı deneyimi, mobil uyumluluk, düzenli sayfa yapısı ve semantik yapı gibi birçok uygulama hem erişilebilirlik hem de sağlıklı SEO açısından faydalıdır.
Web sitesi erişilebilirliği otomatik denetim araçları, klavye kullanımı, mobil cihaz testleri, ekran okuyucu testleri ve kullanıcı deneyimi kontrolleriyle değerlendirilebilir. Otomatik testler tek başına yeterli değildir.
Evet. Erişilebilirlik yalnızca büyük şirketleri ilgilendiren bir konu değildir. Küçük işletmeler için de daha fazla müşterinin web sitesini rahat kullanabilmesi açısından önemlidir.
Faaliyet alanına ve sunulan hizmete göre Avrupa Erişilebilirlik Yasası kapsamındaki gereklilikler gündeme gelebilir. Özellikle AB ülkelerine e-ticaret veya belirli dijital hizmetler sunan işletmeler kendi durumlarını ayrıca değerlendirmelidir.
Evet. Yapay zekâ profesyonel web geliştirme sürecinde güçlü bir yardımcı olabilir. Ancak başarılı bir web sitesi için tasarım, içerik, kullanıcı deneyimi, erişilebilirlik, SEO, performans ve güvenlik gibi konuların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Size daha iyi bir deneyim sunmak ve site trafiğini analiz etmek için çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman çalışır; analiz çerezleri yalnızca onayınızla etkinleşir. Çerez Politikası